(Positieve) Psychologie

Dag 9. Introductie Dialectische Gedragstherapie

DGT; de dialectische gedragstherapie. Een van de meest ingezette vormen van gedragstherapie. Hoewel deze in principe bedoeld is om mensen met een (borderline) persoonlijkheidsstoornis te helpen, denk ik dat eigenlijk iedereen er waardevolle lessen uit kan halen. DGT brengt je namelijk weer even helemaal back to basics en laat ruimte voor concepten als mindfulness en radicale acceptatie)*. 

WAT IS DGT?
De dialectische gedragstherapie (DGT) ontwikkeld door de Amerikaanse therapeute Dr. Marsha Linehan is een therapie voor mensen met een ernstige borderline problematiek. In 1995 werd deze methode in Nederland geïntroduceerd en oorspronkelijk alleen gegeven in de Jellinek kliniek in Amsterdam. Na een proefperiode is de methode in 2007 ook bij diverse andere GGZ-instellingen te volgen. DGT is evidence based medicine en vormt samen met schemagerichte therapie en mentalizing therapie het belangrijkste pakket aan behandeling voor onder andere borderline persoonlijkheidsstoornis (BPS). De therapie wordt ook steeds meer ingezet voor de behandeling van andere (persoonlijkheids)stoornissen.

DOEL VAN DE THERAPIE
DGT heeft als doel het aanleren van verschillende vaardigheden om zo goed mogelijk op problemen te reageren. De therapie is voornamelijk gekoppeld aan problemen zoals bijvoorbeeld relationele problemen, gedrags- en impulscontrole, instabiele identiteit, emotioneel labiel zijn en cognitieve stoornissen. Cliënten leren zich bewust te worden van de manier waarop zij reageren, denken en voelen, en hier effectief op te reageren. Men leert je dus je gedrag en gedachten te ‘managen’.  

HOE IS DE BEHANDELING OPGEBOUWD?
De behandeling bestaat uit twee onderdelen, namelijk een individuele psychotherapie en een groepstraining psychosociale vaardigheden. Deze vaardigheden zijn gericht op: het goed waarnemen van zichzelf (kernoplettendheid), interpersoonlijk functioneren (intermenselijke  effectiviteit), emotieregulatie en het omgaan met crises (zie hieronder de module beschrijvingen). Deze twee onderdelen worden apart aangeboden en dit is van essentieel belang. De individuele psychotherapie is er voor het proces en daarbij is er ruimte voor crisissen en de gebeurtenissen van de dag. Dit maakt dat de vaardighedentraining zich kan concentreren op het aanleren en oefenen van de vaardigheden. Het toepassen van deze vaardigheden zal voortdurend door de individueel therapeut benadrukt worden. De therapeutische relatie wordt gekenmerkt door het feit dat de therapeut optreedt als coach voor de cliënt en niet voor de omgeving van de cliënt.

PLAATSBEPALING BINNEN DE PSYCHOTHERAPIE
DGT is een vorm van gedragstherapie, die zich specifiek richt op de behandeling van symptomen die horen bij ernstige persoonlijkheidsstoornissen, zoals zelfbeschadigend en (para)suïcidaal gedrag bij mensen die lijden aan een borderline persoonlijkheidsstoornis. DGT is ontstaan als alternatief voor cognitieve gedragstherapie (CGT), die niet effectief genoeg bleek bij ernstig zelfbeschadigend gedrag.

Wellicht dat je nu denkt, ugh dit is totaal niet voor mij van toepassing, zoals gezegd gaat DGT terug naar de basis. Dingen als even tot 10 tellen en nadenken voor je handelt (met andere woorden mindfulness en je wijze geest), maar ook wat zijn emoties, en het meest belangrijke; iets liever voor jezelf en meer acceptatie.
Omdat DGT gericht is op het leren omgaan met cognities (denkpatronen) en emoties in plaats van het veranderen van de inhoud van de cognities, wordt DGT ook wel geschaard onder de zogenaamde derde generatie gedragstherapie. De therapie heeft sterke overeenkomsten met Acceptance and Commitment Therapy.

DE VIER MODULES VAN DGT
De therapie bestaat uit vier modules: kernoplettendheid, intermenselijke effectiviteit, emotieregulatie en het verdragen van crisis . Ik zal regelmatig refereren aan de modules en informatie, je kunt ze makkelijk vinden via de tags.

Kernoplettendheid (Mindfulness)
Oplettendheidsvaardigheden staan centraal binnen de DGT (vandaar de toevoeging “kern”). Het zijn de vaardigheden die het eerst geleerd worden. Kernoplettendheid is een vertaling van de term mindfulness en is afkomstig uit het Zen-boeddhisme. Het kan het best beschreven worden als “met volledige, niet-oordelende overgave op een taak of activiteit gericht zijn”. Ik zal volgende week deze kort benoemen.

Emotieregulatie
In deze module wordt de betekenis en de functie van emoties geleerd en hoe deze emoties kunnen worden herkend en benoemd. Er wordt aandacht besteed aan het verminderen van emotionele kwetsbaarheid door bijvoorbeeld gezond te leven en te stoppen met het onjuist  gebruik van middelen. Het aantal positieve ervaringen en gevoelens kan toenemen omdat er gewerkt wordt aan het verhogen van het aantal prettige gebeurtenissen.

Het verdragen van crisis
Het gaat hier om het leren verdragen van crisissituaties door gebruik te maken van vaardigheden als concentratie, afleiding zoeken en ontspanning. Het maken van een crisissignaleringsplan (een soort EHBO plan voor crisis) is onderdeel van deze module.

Intermenselijke effectiviteit
De intermenselijke reactiepatronen die in de DGT-vaardigheidstraining geleerd worden vertonen veel overeenkomsten met de vaardigheden die geleerd worden in veel assertiviteitstrainingen en trainingen voor het oplossen van intermenselijke problemen. In deze module worden effectieve strategieën geleerd om “te vragen wat je nodig hebt”, om “nee te kunnen zeggen” en te kunnen omgaan met intermenselijke conflicten.

EFFECTIVITEIT
Uit Nederlands onderzoek, uitgevoerd door het Trimbos Instituut is DGT effectief gebleken als behandeling voor het verminderen van (para)suïcidaal gedrag bij specifieke groepen patiënten met een borderline persoonlijkheidsstoornis. Er komen minder zelfverminkingen en suïcidepogingen voor, minder cliënten verlaten voortijdig de therapie. Ook is het psychosociaal functioneren een jaar na aanvang van de therapie beter dan bij een controlegroep. Over effectiviteit op de langere termijn doet het Trimbos instituut geen uitspraak. De effectiviteit van DGT is in internationaal onderzoek uitgebreid onderzocht bij borderline persoonlijkheidsstoornis alleen, BPS in combinatie met drugsgebruik, borderline bij vrouwelijke
oorlogsveteranen met BPS kenmerken en in groepsverband bij eetstoornissen of op individuele basis.

MEER:
Persoonlijke pagina van Marsha M. Linehan
Bekijk de video van Marsha Linehan, bestaande uit deel 1 en deel 2.

– Van den Bosch, Meijer & Backer, Handboek dialectische gedragstherapie. De klinische praktijk. Harcourt Assessment B.V. – ISBN 9026518080
– Marsha M. Linehan, Borderline persoonlijkheidsstoornis; handleiding voortraining en therapie – ISBN 9026514573
– Piet van der Ploeg, Centrum Cogitieve gedragstherapie (voor o.a. meer over verschillende soorten therapie)

* Let op! Ondanks dat ik de onderdelen van de DGT hier regelmatig zal laten terugkomen is mijn site geenszins bedoeld als vervanging voor therapie! Mocht je tegen problemen aanlopen in je functioneren of heb je behoefte aan extra steun raad ik je aan om altijd naar je huisarts te gaan! De meeste huisartsen hebben tegenwoordig een POH GGZ (praktijkondersteuner huisarts geestelijke gezondheidszorg) waarbij je terecht kan met alle klachten die van psychische, psychosociale of psychosomatische aard zijn. 

* Oorspronkelijke geplaatst op 13 januari 2017

Like&Share
Facebook
Twitter
Visit Us
PINTEREST
PINTEREST
INSTAGRAM
Google+
https://www.365dayspositiveness.nl/introductie-dialectische-gedragstherapie/
RSS

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.