(Positieve) Psychologie, Column, Column/Nieuws

Is psychologie wel een wetenschap?

Een goed begin is het halve werk, toch? Dus val ik even met de deur in huis met de vraag “is psychologie wel een wetenschap?” Een vraag die eigenlijk overal al wel heerste, want net als met voetbal meent iedereen er wat vanaf te weten, maar die nog meer aangewakkerd is sinds een groep van 270 wetenschappers in hun replicatie onderzoek vonden dat minder dan de helft van de onderzoeksresultaten bevestigd kon worden (Science).  

En dat repliceren is het sleutelwoord. Er zijn nogal wat artikelen die dit woordje niet zo goed kennen. De psychologie als wetenschap wordt door het slijk gehaald want 40% van de onderzoeken zou niet te repliceren zijn. Dat zijn ze dus wel. Het onderzoek door de groep van wetenschappers IS de replicatie!

En eigenlijk is daarmee de vraag meteen beantwoord.
Meten = weten, wetenschap moet toetsbaar zijn. Dus, hypothesen en conclusies in onafhankelijk onderzoek moeten getoetst kunnen worden. Het gaat er dan niet om of (een deel van) die hypothesen of conclusies bij deze nadere toetsing door de mand valt. Pas als die toetsing niet mogelijk is (creationisme, reïncarnatie, Godsbewijzen) gaat het niet meer om wetenschap. Dat voor 40 procent van het gepubliceerde onderzoek bij replicatie geen bevestiging van de oorspronkelijke uitkomsten werd gevonden, betekent dat dergelijk herhalingsonderzoek heeft plaats kunnen vinden, en is het een bevestiging van het wetenschappelijk karakter (de toetsbaarheid) van de psychologie!

Maar hoe zit het dan met de andere uitkomsten?
Een erg opvallende conclusie is het namelijk wel en ik snap dat men dan al gauw gaat denken dat we het hier niet meer over wetenschap hebben. Dus de vraag waarom zo veel psychologisch onderzoek bij toetsing geen bevestiging van de oorspronkelijke conclusies oplevert is zeker wel gepast.

En eigenlijk ligt dit naar mijn idee aan twee, misschien drie dingen: Ten eerste aan de aard van psychologie en ten tweede aan de huidige druk in de wetenschap.

Psychologie is de studie van een uiterst gecompliceerd wezen; de mens. Maar wij zijn geen gedachtenlezers, en dus afhankelijk van wat mensen denken en zeggen, dat is dus niet te meten maar een kwestie van vertrouwen op het zelfinzicht van de testpersonen. Maar daarnaast speelt alles mee wanneer je een verschijnsel bestudeert -van omgeving, tot cultuur, tot emotie op dat moment, interactie tussen mensen, noem maar op. Het is extreem moeilijk om iets te onderzoeken, een verband tussen A en B en dan ook echt alleen tussen deze twee. Zo werkt het met mensen gewoon niet. Er zijn namelijk ALTIJD andere factoren aanwezig.

Voorbeeld:
Stel ik de hypothese heb dat mensen meer ijs kopen wanneer de zon schijnt. Om dat te toetsen moet ik dus gaan meten. Dan kan ik dat een zomer (of tien zomers achter elkaar) lang gaan bekijken, maar dan moet ik ook andere dingen in de gaten houden, denk aan; de temperatuur, de vochtigheid, de prijs van ijs, de mate waarin dit beschikbaar is, of er niet bepaalde events zijn en grotere groepen mensen op die ene dag op de been, of er geen enorme hype is voor een bepaalde soort ijs en daarom opeens iedereen ijs wilt.. bedenk het zelf maar. Je ziet alleen al hier dat er dus zoveel  vragen waarop de antwoorden van dag tot dag kunnen verschillen en dus mijn uiteindelijke conclusie , ik wilde zeggen beïnvloeden, maar eigenlijk kan ik zo niet eens meer een conclusie trekken. 

En hoewel we heel hard ons best doen om dezelfde situaties, met zo min mogelijk andere factoren dan in testsetting te creëren, ook wij, psychologen en onderzoekers, zijn mensen en vaak blijkt dat toch dat in veel gevallen, vaak ongemerkt, toch dat een belangrijke conditie of omstandigheid over het hoofd gezien is. Veel psychologische wetmatigheden zijn ‘contingent’, dat wil zeggen dat ze onder bepaalde omstandigheden en condities wel en onder andere niet gelden. Bij toetsing onder andere condities vindt men dan geen bevestiging. Sowieso gaat één onderzoeker niet twintig keer hetzelfde onderzoek overdoen (zie punt 2), dus een ander is overgeleverd aan het verkrijgen van de EXACTE manier waarop de test is geschied, en zelfs als die instructies 100% kloppen, dan nog is het vrijwel onmogelijk om echt die exacte setting te repliceren en alle andere condities uit te schakelen. En zelfs als dit lukt, is de vraag; hoe lang houdt de conclusie stand wanneer we hetzelfde verband opnieuw meten in de natuurlijke omgeving van de mens. Want een mens leeft nu eenmaal niet in een laboratorium.

Ten tweede denk ik dat meetelt dat er tegenwoordig een grote druk binnen de psychologie onderzoeken is, buiten het feit dat ik weinig mensen tijdens de opleiding heb ontmoet die echt het onderzoek in wilden. Onderzoek, maar vooral het kunnen presenteren van resultaten, is wat geld oplevert. Dus veel onderzoekers staan onder (financiële) druk om maar te leveren en te leveren want als je je titel wilt behouden moet je publiceren. En heel eerlijk, kwantiteit en kwaliteit gaan niet altijd samen..

En dan wil je natuurlijk produceren maar je ook onderscheiden. Je wilt iets unieks vinden, naam maken, de wetenschap vooruit helpen.. Tja, dan is reproductie gewoon niet de manier. En dat wordt je als student al aangeleerd, denk maar niet dat je onderzoeksvoorstel wordt geaccepteerd als het puur een replicatie van een eerder gedane studie is. Je moet er altijd iets aan toevoegen. Hoewel dit goede oefening voor studenten is en ze aanzet tot creatief zijn denk ik dat je daarmee ook een groot deel aan vorming doet en zelfs ze tekort doet wanneer het op precisie aankomt. Simpel gezegd; we denken allemaal wel een kastje in elkaar te kunnen zetten, maar als ik je een IKEA handleiding geef en er 20 bladzijdes uitscheur, dan pas besef je pas écht hoe belangrijk het is om een UITDRUKKELIJK, NIET ANDERS UITLEGBAAR script te hebben.

Tot slot zijn we naar mijn idee ook een beetje doorgeslagen in de manier van onderzoeken. Vragenlijsten afnemen en scoren gaat tegenwoordig allemaal elektronisch wat dus geen tijd en moeite meer kost dus zetten we die massaal in, maar hoe weet je zeker dat iemand de vragen allemaal begrepen heeft of serieus ingevuld? En nogmaals, dan moeten we dus vertrouwen op het eigen inzicht van de invuller en ook die is gekleurd door zijn omgeving.. Wat ik een beetje mis tegenwoordig is het onderzoek binnen de GGz, dus bij de instellingen zelf, het objectief bekijken van personen in andere settingen dan achter de computer. Want ook zo komt kwaliteit in gedrang door kwantiteit. Ik ben erg benieuwd wat jullie van dit idee vinden?

De psychologie als wetenschap redden
Om het vakgebied te redden moeten we volgens Mark van Vugt (hoogleraar evolutionaire psychologie aan de Vrije Universiteit en verbonden aan de Universiteit van Oxford) zijn fundament versterken. Als basis geldt dat de menselijke psychologie het product is van zowel biologische als culturele evolutie. De interactie tussen genen, brein, en cultuur bepalen op een voorspelbare manier ons gedrag, van taal tot opvoeding en van liefde tot leiderschap.
Met dit uitgangspunt kan de psychologie, als zelfstandige wetenschap, de schakel vormen tussen de biologie en de sociale wetenschappen. En kunnen we onze studenten psychologie weer echt wat leren.
Lees zijn visie op Trouw.nl 

Like&Share
Facebook
Facebook
Twitter
Visit Us
PINTEREST
PINTEREST
INSTAGRAM
Google+
https://www.365dayspositiveness.nl/is-psychologie-wel-wetenschap/
RSS

Leave a Comment

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.